Op de avond van 21 september 1945 ben ik gestorven.
Smerige zwerver.
Kijk uit!
Bah, wat vies. - Is ie dood?
Straks komen de Amerikanen.
Schande dat zulk tuig ons station vervuild.
Mama...
Welke dag is 't vandaag?
Setsuko...
Alweer een.
Wat is dit voor spul?
Wat zou dat? Weg ermee.
Deze maakt 't ook niet lang meer.
Als ze zo glazig kijken, is 't snel gedaan.
SAKUMA'S FRUITSNOEP
uitvoerend producent: SATO Ryoichi
naar de roman van: NOSAKA Akiyuki
art director: YAMAMOTO Nizo ontwerp karakters: KONDO Yoshifumi
muziek: MAMIYA Michio
layout: MAMOSE Yoshiyuki kleurontwerp karakters: YASUDA Michio
cinematografie: KOYAMA Nobuo geluidsontwerp: URAKAMI Yasuo
producent: HARA Toru
scenario en regie: TAKAHATA Isao
5 mei 1945, Kobe
Luchtalarm! Naar de schuilkelders!
Dit wordt 'n zware aanval. - Bedankt, meneer Sakamaki.
De kelder achter de brandwacht is 't veiligst.
M'n muts is zo warm.
Wees braaf en probeer 't uit te houden.
Ik ga alvast naar de schuilkelder.
Wees voorzichtig en kom ook snel.
Braaf zijn, Setsuko. Luister naar je broer.
Schiet liever op, mama.
Ja, ja...
Vergeet je medicijn niet. - Nee, hoor. Ik heb 't bij me.
Ik haat de schuilkelder.
Je piept wel anders als 't bommen regent.
Kom, op m'n rug.
M'n pop...
Luchtalarm!
Seita!
Liggen.
Seita! Seita!
Lang leve de Keizer!
Niet bang zijn. Hier zijn we veilig.
Waar is mama nou?
In de schuilkelder, natuurlijk.
Die schuilkelder is bestand tegen bommen van wel 250 kilo.
Maak je niet ongerust.
Mama wacht vast op ons bij Nihonmatsu.
Daar treffen we haar weer.
Laten we eerst even bijkomen.
Heb je niets, Setsuko?
Ik ben een slipper kwijt.
Dan zal ik betere voor je kopen.
Ik heb ook geld, hoor.
Doe 's open.
Je bent rijk, Setsuko.
Na de bommen valt er zwarte regen.
Bijna alles is verwoest.
Kijk, daar staat de stadshal.
Daar hebben we nog samen rijstebrij gegeten.
Is ons huis ook weg?
Daar lijkt 't op.
Wat moeten we nou?
Papa zal 't ze betaald zetten.
Mama!
Gelukkig is niet alleen mijn huis afgebrand.
Iedereen zit in hetzelfde schuitje.
Laten we blij zijn dat we nog leven.
Twee voltreffers. Ik kreeg 't vuur niet uit.
Toen ik 't wilde doven, lekte de olie weg.
Nee, dit is tante niet.
Seita, ik moet plassen.
Kom maar.
Inwoners van Kaminaka, Kaminishi en Ichirizuka!
Verzamelen bij het schoolgebouw. Daar is opvang en eerste hulp.
Wat heb je? - M'n ogen prikken.
Niet erin wrijven.
We laten ze schoonmaken bij de school. - Waar is mama toch?
Bij de school. - School?
Ja... Kom, dan gaan we.
Seita.
Weet je van je moeder?
Ze is gewond. Ga gauw naar haar toe.
Ik pas wel op je zusje.
Was 't naar? Ben je flink geweest, Setsuko?
Even wachten. Seita moet iets doen.
Seita, ik heb je gezocht. Alles in orde?
Waar is moeder? - Kom maar.
Deze is toch van je moeder?
Hier is het.
Ze slaapt eindelijk.
Eigenlijk moet ze naar een ziekenhuis. Ik doe m'n best.
Het Kaisei ziekenhuis in Nishinomiya zou nog overeind staan.
Moeder heeft last van haar hart. Kan ze medicijnen krijgen?
Daar zal ik om vragen.
Ik kom later nog 's kijken.
Mama...
Heb je haar gezien? - Ja.
Ik vind 't zo zielig.
Ik heb dorst.
Als ik iets kan doen, zeg 't me dan.
Heb je al beschuit gekregen?
Dan ga ik die voor je halen.
Bewaar deze ring in je beurs.
Niet verliezen, hoor.
Mama voelt zich niet goed, maar ze wordt gauw weer beter.
Waar is ze dan?
In het ziekenhuis, in Nishinomiya.
Wij slapen vannacht in de school.
Weet je nog de tante in Nishinomiya, vlakbij die vijver?
Daar gaan we morgen heen.
Goed?
Wij zitten in 't lokaal boven. Komen jullie ook?
Dank u wel. We komen later.
Tot straks, dan. Dag, Setsuko.
Lust je iets?
Ik wil naar mama toe.
Morgen gaan we. Nu is het al laat.
Kijk dan wat ik kan.
We laten 't verband zo. Kijk maar niet, jongen.
In deze hitte moeten we haar snel afvoeren.
Waar is je kleine zusje?
In Nishinomiya, bij een verre tante.
Die zou ons helpen in nood.
Juist, ja. Dat is fijn.
Ik moet m'n plicht weer gaan doen. Het ga je goed.
Mama!
Waar is mama?
Heeft mama nog pijn? - Ja, ze is gewond door de bommen.
Welkom terug.
Hoe is 't met je moeder? Ligt ze in het Kaisei?
Gelukkig is je vader bij de marine. Ze brachten je huisraad per vrachtauto.
In de kleine kamer ligt beddengoed en 'n klamboe.
Dank u wel.
Doet mama haar ring niet meer om?
Mag ik 'm houden van haar?
Berg hem op en wees er zuinig op.
Mama is...
Als mama zich beter voelt, zullen we haar dan bezoeken?
En nu is 't bedtijd.
SAKUMA'S FRUITSNOEP
Kijk nou toch. Bokking, stokvis...
zoete aardappel, eieren... zelfs zure pruimen.
En dit lijkt wel echte boter.
Wie wat bewaard, die heeft wat.
Anders gaat 't toch maar naar 't leger.
Ben je bij 't ziekenhuis geweest?
Ik wil je moeder spreken over hoe 't verder moet.
Zal ik Setsuko meenemen?
Is ze er slecht aan toe?
Mama is gestorven in de school.
Wat zeg je? Is ze dood?
Waarom heb je dat niet dadelijk gezegd?
Dat had je niet mogen verzwijgen.
Setsuko mocht 't niet weten.
Dus ze is dood...
Wat een toestand.
Schrijf meteen je vader om 't hem te vertellen.
Seita.
Ze heeft slippers voor me gekocht.
Wat fijn, Setsuko.
Hallo.
Arme kinderen. - Dank u wel, mevrouw.
Wat is dat voor geluid?
Dat zijn brulkikkers. Die doen niks, hoor.
Een vuurvliegje.
Probeer 'm vast te houden.
Oeps! Te hard geknepen.
Getsie! Het stinkt.
Omdat je zo hard kneep.
Kijk toch wat 'n hoop vuurvliegjes.
Doe je ogen dicht en zeg eens 'A'.
Waarom dan?
Doe nou maar.
Snoepjes!
Snoepjes... Snoepjes... Snoepjes!
Ik had 't snoepje bijna doorgeslikt.
Daar zijn we weer. - Waar was je al die tijd?
Heb je de buurvrouw netjes bedankt? - Jawel.
Dat eten zag er lekker uit.
Seita, hoe zit 't met school? Moet je niet 's wat gaan doen?
Ik was tewerkgesteld bij de staalfabriek. Die is verwoest.
De school is afgebrand. Ik kan nergens heen.
Heb je dan tenminste je vader geschreven?
Ja, naar de marinebasis in Kure. - Wanneer?
We waren hier net. Zeker tien dagen geleden.
Dat is dan vreemd.
Er had allang antwoord moeten zijn.
Ik wil die schaar wel terug, Setsuko.
Welke kant gaat 't op met de oorlog? - Steeds beroerder.
Met elke verwoeste fabriek wordt ons werk zwaarder.
We moeten nog meer produceren om de invasie te kunnen afslaan.
Het voedsel dat we op de bon krijgen, wordt ook steeds minder.
Iedereen heeft het zwaar, niet alleen de frontsoldaten.
Mijn dochter werkt ook al voor 't vaderland.
Eet maar goed om op krachten te blijven.
Niet alweer.
Heeft u dakloze kinderen erbij?
Wat een offer.
Ach, ik vond 't zo sneu. Zo jong, en nu al hun moeder kwijt.
Heb je jeuk van de warmte? - Het is zo heet.
Ik haat schuilkelders. - Even volhouden.
Niet bang zijn. Ik ben er toch?
Ga je mee naar zee? - Ja...
Ik wil naar zee, naar zee.
Kijk, dit zijn nu allemaal akkers.
Wat doen die daar?
Zeezout maken.
Omdat zout en sojasaus op de bon zijn.
Setsuko, snel uitkleden.
Wel 'n beetje koud.
Brr, koud!
Ik was de jeuk weg. Lekker, toch?
Wat een grote badkuip.
BOE!
Kom hier jij!
Grr, ik ben 'n beer. Ik ga je... opeten!
Snip... snip... snip...
Wat heeft die nou? Ligt ie te slapen?
Niet naar kijken.
Als 't wat warmer wordt, leer ik je zwemmen.
Van zwemmen krijg je honger.
Seita!
Setsuko! Komen jullie?
Jullie zullen wel honger hebben.
Kom maar eten. Er is ook koude limonade.
Mama, heb je lang staan wachten?
Wat ben ik blij je weer te zien.
Hoe is het werk hier in 't ziekenhuis? - Prima! Iedereen is zo aardig.
Ik heb honger.
We moeten terug. Er komt 'n luchtaanval.
Ik ben zo moe. Mag ik op je rug?
Luchtalarm!
Je moeders kimono's zijn alleen nog wat waard...
als je ze ruilt voor rijst.
Ik heb al veel van onze spullen ingeruild voor wat meer eten.
Hiervoor krijg je wel tien kilo.
Zo veel?
Je moet goed eten, zodat je sterk wordt en bij 't leger kunt gaan.
Wel tien kilo rijst?
Zo brengen ze nog wat op. Dat zou je moeder ook vinden.
Laat mij ze maar voor je ruilen.
Nee!
Was je wakker, Setsuko?
Niet de kleren van mama!
Mag niet, mag niet! Die zijn van mama.
Setsuko. Laat nou los.
Setsuko, toe nou.
Mooie rijst, toch?
Vanavond eten we witte rijst, Setsuko.
Zo, dit is jullie deel.
Echte witte rijst, Setsuko.
De kostganger en m'n dochter werken hard, die hebben recht op rijst bij 't eten.
Lekker, hè? Er gaat niets boven witte rijst.
Nóg een.
Vooruit maar.
Je krijgt er geen genoeg van, hè?
Het is ook zo lekker.
Wat is er?
Ik lust geen rijstebrij.
Zijn er geen zure pruimen meer?
Die zijn allang op.
Hier, uw lunch.
Bedankt. Ik moet gaan. - Tot vanavond.
Dag. - Wees voorzichtig.
Straks zijn er rijstballen, dus eet nu je kom leeg.
Dat had je gedroomd. Thuisblijvers eten rijstebrij.
Harde werkers voor 't vaderland verdienen rijst...
maar niksnutten zoals jullie niet.
Seita, je bent oud genoeg om te weten dat ieder z'n steentje moet bijdragen.
Als je geen rijst inbrengt, krijg je ook geen rijst te eten.
Dat gaat niet.
Ik heb jullie zolang verwend met rijst, en nog klagen jullie.
Maar die rijst was van ons.
Wil je zeggen dat ik niet eerlijk ben?
Wat brutaal.
Ik ontferm me over twee arme wezen, en dit is jullie dank.
Ik weet 't goed gemaakt. Kook maar voor jezelf.
Dan kun je niet klagen.
Seita, jullie hebben toch ook nog familie in Tokio?
Van je moeders kant. Schrijf eens of je daar terecht kunt.
Hier kunnen elke dag de bommen vallen.
Ja, maar ik heb geen adres.
Gaan we naar huis?
Ja, kindje. Papa wacht thuis al op ons.
Kikkers die kwaken: 'Ga gauw naar huis.'
Sorry dat ik je zo lang liet wachten.
Wat is er?
Ik heb honger. En een droge keel.
Goed.
Zuig zolang op 'n fruitsnoepje.
Mama heeft 7000 yen op de spaarbank.
7000 yen. Meer dan genoeg om van te leven, dus geen zorg.
Ik vraag papa om gauw te schrijven, omdat Setsuko op hem wacht.
Jullie boffen maar.
Zo'n kookstel is bijna nergens meer te krijgen.
Mijn voorraad spullen slinkt met de dag.
Vooral ijzerwaren zijn schaars.
Die bukshouten kam, enne... heeft u ook een paraplu?
Nee, geen paraplu.
Of toch?
Het regent, het regent, maar wat zie ik nu?
Daar is m'n broer die komt me halen met een paraplu.
Drup-drup, plens-plens, spat de regen neer.
Knap van mij, hè?
Voorzichtig met dat vuur. - Jawel.
Waar zijn die twee gebleven? - Vanaf vandaag koken ze zelf.
Wat een kranige kinderen. Nog 'n portie, graag.
Mama, ben je weer boos op ze geweest?
Hij kon toch 'sorry' zeggen.
Dat joch heeft zelfs 'n kookstel gekocht, puur om mij te jennen.
Dat was lekker.
Liggen na 't eten mag niet, Seita.
Ach, je hoeft heus niet zo netjes te zitten.
Dat is voor twee.
Is dit alles? - Ja.
Het volgende rantsoen komt in juli.
Ik wil het doen.
Lekker zoet?
Zoveel smaken.
Druiven, aardbeien, meloen en munt. Dat zit er allemaal in. Drink maar op.
Helemaal op.
Fraai, hoor. Naar bed zonder af te wassen.
Ze denken alleen aan zichzelf. Bah, wat een stel lastpakken.
Daar gaat ze weer. - Mama!
M'n dochter en de kostganger moeten werken voor 't vaderland.
Is 't uit met dat gejank? We willen slapen. Door 't luchtalarm slapen we al zo weinig.
We doen geen oog dicht!
Meneer de Kraai
Waarom krast u zo?
Meneer de Kraai vliegt naar de bergen...
Instructies van de Centrale Legerleiding.
Formaties van vijandelijke bommenwerpers zijn in aantocht.
Ga je weer schuilen, Seita?
Je bent toch al oud genoeg om mee branden te blussen?
Ik wil terug naar huis.
Ik wil niet meer naar tante.
Ons huis bestaat niet meer.
Koi-nobori, windkarpers waaien
Veel hoger nog dan het dak
De grote zwarte karper is de vader
en de kleine gouden karpers zijn z'n kinderen
Nou is het uit.
Besef dat 't oorlog is. Straks kijken ze mij er op aan.
Denk toch 's na!
Ik zit opgescheept met twee kleine plaaggeesten.
Bij luchtalarm doe je ook niks.
Voor mijn part gaan jullie in die grot wonen.
Dat is 't.
Zullen we hier gaan wonen?
Het is verlaten en stevig gebouwd. Niemand die ons iets verbiedt.
Mogen we hier heus wonen?
We gaan. We zijn lang genoeg tot last geweest.
Gaan? Waarheen dan?
Dat weet ik nog niet.
Nou, pas goed op jezelf. Tot ziens, Setsuko.
Dit wordt de keuken.
Dit is de voordeur.
Waar komt 't toilet?
Maakt niet uit waar. Ik ga wel mee als je nodig moet.
Bedankt voor de kar.
Laat daar maar staan.
Heeft u nog meer stro te koop, en ook groente om te koken?
Mij best, maar veel keus heb ik niet.
Het water loopt in m'n mond. - Ik rammel.
Als 't lukt ze te vangen, gaan we ze eten. - Kikkers?
Kikkers smaken heerlijk.
Ga jij vast in de klamboe.
Is er iets?
Ik heb m'n tandenborstel vergeten. - Dan poets je toch 'n keer niet.
De muggen eten je op. Ga gauw in de klamboe.
Het is pikkedonker. Ik ben bang.
Ik ga een plas doen. Setsuko ook?
Dat is een kamikaze.
Net een vuurvliegje.
Ja, nou je 't zegt.
Zullen we ze vangen?
Ga maar naar binnen.
Hé, ik zie je gezicht.
Ik zie jou ook.
Een haarspeld.
Kom, we vangen er genoeg om de grot te verlichten.
Ik heb ooit 'n vlootschouw gezien. Jij was er nog niet.
Vlootschouw?
Ja, papa's kruiser de 'Maya' voer mee in de vloot.
Forten van ijzer klieven de oceaan
Paraat voor aanval of verdediging tegen de vijand overal
Luchtaanval!
Waar zou papa op dit moment vechten?
Ga van me af, Seita.
Wat doe je daar? - Ik maak een graf.
Mama ligt toch ook in een graf?
Dat zei tante.
Ze zei dat mama dood is en in een graf ligt.
Eens gaan we haar graf bezoeken.
Weet je nog toen we op 't kerkhof waren, vlakbij Nunobiki?
Daar ligt ze begraven, mama...
Onder 'n grote kamferboom.
Waarom gaan vuurvliegjes zo gauw dood?
Zo te zien woont hier iemand.
Zeker z'n huis kwijt.
Een ouwe gek, of zo.
Kijk nou, een schommel.
Die is van 'n kind. En wat is dit?
Rust zacht.
Was dit maar echt eten.
Kijk, hier staat: 'Setsuko.'
Kijk nou, gedroogde kikkers.
Wie lust er nou zoiets?
Tatsu en Ken moesten evacueren. Denk je dat die ook slakken eten?
Gatsie, schimmelsoja. Nog viezer dan rijstebrij.
Een spook!
Ik heb alles al weggegeven voor rijst. Zelfs m'n moeders kimono's.
Ik kan u wel geld geven, net als eerder.
Het gaat niet om geld of kimono's.
Zelfs als boer heb ik te weinig om alweer wat af te staan.
Heb je nog meer familie?
Die kan ik niet bereiken.
Dan kun je maar beter teruggaan naar die tante.
Al het eten is nu op de bon.
Buiten 't systeem valt niet te leven.
Zeg dat 't je spijt en vraag of ze jullie weer opneemt.
Bedankt, maar we gaan het ergens anders vragen.
Je vader is toch bij de marine? Hou je taai, joh.
Mag dat wel?
Snel, weg.
Het doet er niet toe of het lekker is.
Eten wat de pot schaft, zo word je groot.
Seita...
Ik heb...
Ik heb zo'n pijn in m'n buik.
Heb je het koud?
Ik heb aldoor dunne poep.
Wel verdomme!
Sorry!
Het spijt me, ik bedoelde niets slechts.
M'n zusje is ziek. Ik wou suikerwater voor d'r maken.
Praatjes! Eten stelen in oorlogstijd wordt zwaar gestraft.
Brutale snotaap. Kom hier, jij.
Verdomme. Die zijn niet eens rijp.
Dus jij hebt lopen jatten van onze akkers.
Seita!
Het spijt me. Ik zal 't nooit meer doen. Dat zweer ik.
Vertel dat maar aan de politie.
Vort, lopen. Naar 't gevang.
M'n zusje is zo ziek. Ze kan niet zonder mij.
Seita.
Seita!
Mij is terdege duidelijk wat er is gebeurd.
Ik maak verbaal en zal 'm berispen.
U kunt wel gaan. - Maar, agent...
U heeft hem al flink afgeranseld.
Hij is nog minderjarig, dus er is sprake van...
mishandeling!
Dank u, agent. Ik ga al.
Vanavond is Fukui gebombardeerd.
Wil je een glas water?
Setsuko.
Seita!
Seita.
Waar heb je pijn? Zeg het maar. Moet de dokter komen met een prik?
Setsuko.
Seita, ik moet naar het toilet.
Kun je het nog ophouden?
Kom maar op m'n rug.
Grote broer haalt brandhout in de heuvels
Grootmoeder is naar...
Setsuko, hier is eten.
De pompoen smaakt heerlijk. Zo zoet als bonengelei.
Dat lust ik niet. - Wat zeg je nou?
Als je niet goed eet, wordt papa boos op mij.
Vooruit, ik help je wel. Even flink zijn en eten.
Als je straks beter bent, gaan we weer naar 't strand.
Nu haal ik echt wat lekkers, Setsuko.
Seita...
Een familiestuk? Dit? Ga toch weg.
Zulke troep laat ik me niet in de maag splitsen.
Setsuko?
Seita... water...
Adem in.
En weer uit.
Ze heeft ook al een hele tijd diarree.
Ze heeft eczeem, aldoor jeuk... En zout water maakt het alleen erger.
Ze is verzwakt door ondervoeding. Daarom ook die diarree.
De volgende?
Heeft u pillen, of een prik? - Ik wil geen prik.
Helpt u haar, dokter. Alstublieft.
Pillen?
Ze heeft goed te eten nodig, anders niet.
Eten?
Wat heeft u?
Hoe kom ik aan eten?!
Ik rammel van de honger. Wat zou je lusten?
Tempura, sashimi, zeewiergelei...
Wat nog?
Een ijsje. Ik wil ook...
Ik wil fruitsnoep.
Fruitsnoep? Vooruit dan maar.
Ik haal alle geld van de bank en koop wat lekkers.
Hoeft niet voor mij. Blijf alsjeblieft bij me.
Je mag niet gaan. Niet weggaan. Laat me niet alleen.
Niet bang zijn, Setsuko.
Met 't spaargeld koop ik rijst en voedzaam eten.
Daarna blijf ik bij je.
Ik zal je nooit meer alleen laten.
Ik beloof 't je.
3000 yen.
Is er 'n orkaan op komst?
Wat koop ik voor die 'kamikaze' wind nu we gecapituleerd hebben?
Capitulatie? Hebben we de oorlog verloren?
Weet je dan nergens van?
Verloren? Het Grote Japanse Keizerrijk?
Klopt. Onvoorwaardelijke overgave.
En de marinevloot? - Niks van over.
Allang getorpedeerd. Er vaart niets meer.
Wat?!
De kruiser van m'n vader ook?
Schreef hij daarom niet terug? - Weet ik veel.
Idiote snotneus.
Papa, verdomme!
Ik verga van de honger.
Papa.
Nou is papa ook nog dood.
Hij ook.
Papa...
Sorry dat ik zo lang weg was, Setsuko. Ik ga meteen rijst koken.
Nu gaan ze omhoog...
En weer omlaag.
O, nu zijn ze gaan zitten.
Ik heb kip gekocht en eieren.
En ook nog...
Setsuko, waar kauw je op?
Dit is glas. Het is geen snoepje.
Ik heb iets meegenomen waar je dol op bent.
Seita. Eet maar.
Setsuko. Wat is?
Rijstballen.
Ik heb ze voor jou gemaakt.
Alsjeblieft. Eet maar.
Wil je ze niet?
Setsuko.
Kijk, watermeloen. En niet gestolen, hoor.
Toe, eet maar.
Lekker...
Hier, eet zelf maar. Ik ga rijstebrij maken met ei.
De meloen leg ik hier voor je neer.
Goed?
Seita...
Dank je wel.
Setsuko deed haar ogen nooit meer open.
Zo, één zak kolen op speciaal rantsoen.
Omdat je 'n kind cremeert, mag dat bij de tempel.
Kleren afdoen en 't vuur aanmaken met sojaschillen. Dat brandt goed.
Al met al is 't toch lekker weer.
Er is niets veranderd. - Heerlijk om weer thuis te zijn.
Kijk. Die goeie, ouwe grammofoon.
Wat heb ik dit uitzicht gemist.
Ook al dwalen wij
Tussen paleizen en plezier
En ook al is mijn huis bescheiden
Toch ben ik het liefste thuis, ben ik het liefste hier
Een toverlicht aan de hemel
Kom snel weer thuis.
Wijst ons de weg daarheen
En al zoeken wij elders in de wereld
Nergens anders vinden wij dit geluk
Home...
Sweet...
Sweet home
Nergens anders...
is het beter dan thuis
Nee, nergens anders...
is het beter dan thuis
Die ochtend...
heb ik wat van haar as in 't snoepblik gedaan en ben de heuvel afgedaald.
Naar de schuilplaats ging ik niet terug.
Seita...
Tijd om te gaan slapen, oké?